Op weg naar de Gereformeerde Gemeente in Genemuiden
Renco en Dick rijden op een regenachtige zondagochtend naar Genemuiden om een dienst bij te wonen van de Gereformeerde Gemeenten. Dick merkt op dat plaatsje uitsluitend uit gereformeerde kerken bestaat — geen evangelische of baptistengemeenten. Genemuiden ligt in de Bijbelbelt, niet ver van Staphorst, en beiden hebben zich bewust netjes gekleed: overhemd, nette broek, extra knoopje dicht. Renco herinnert zich een eerder bezoek aan een vergelijkbare kerk waar hij in T-shirt verscheen en de enige was met blote onderarmen.
Verwachtingen: bevindelijkheid en zondebesef
Dick heeft zich ingelezen en verwacht dat de bevindelijke toon centraal staat: het gaat er niet om Jezus intellectueel te aanvaarden, maar om de vraag of je Hem werkelijk in je leven hebt ontmoet. Tegelijk bestaat er wantrouwen richting mensen die te snel claimen dat ze God hebben gevonden. Renco vult aan dat zekerheid over je eigen redding eigenlijk nooit bereikt wordt — wie daar wel aanspraak op maakt, wordt gewantrouwd. Ze verwachten een lange preek, zingen op hele noten, oude berijming, en een nadruk op de zondigheid van de mens.
Na de dienst: een kerk van 2000 mensen loopt in tien minuten leeg
Terug in de auto zijn beiden onder de indruk van hoe snel de kerk leegstroomde. Geen koffie na afloop, geen napraten, geen sociale component. Dick vergelijkt het met een popconcert: mieren in een mierennest. Renco vindt dat er iets vanuit ging — je stapt in een traditie die al lang voor jou bestond en er nog lang na jou zal zijn. Dick miste warmte: weinig mensen groetten elkaar, weinig oogcontact.
De sfeer: ernst, routine en vervreemding
Bij binnenkomst heerste plechtigheid en ernst. De bijbels gingen synchroon open en dicht, iedereen wist precies wanneer welk onderdeel kwam. Dick noemt het een geoliede machine — positief bedoeld, maar ook afstandelijk. Het zingen op hele noten klonk klaaglijk. Renco denkt dat dit geen bijproduct is maar de bedoeling: het past bij het besef van menselijke zondigheid. De predikant opende de dienst zo geroutineerd en monotoon dat beiden even schrokken. Renco dacht meteen: als dit zijn spreektempo is, wordt die lange preek zwaar.
De preek: gestructureerd maar uitputtend
De preek duurde minstens vijftig minuten. De predikant had vier hoofdpunten aangekondigd, maar vouwde elk punt uit in subpunten met weer eigen subpunten. Hij gaf tussendoor samenvattingen, wat Renco waardeerde. Dick vond dat sterke inzichten — zoals een opmerking over Jeruzalem die hij nog nooit eerder had gehoord — hun kracht verloren door eindeloze herhaling. Het taalgebruik was archaïsch, ook wanneer de predikant zich specifiek tot de jeugd richtte. Renco: “Ik hoorde geen verschil.” Het woord bekering kwam onophoudelijk terug. Renco denkt dat als je toch één woord mee naar huis neemt, het dat woord is. De dood werd opvallend vaak genoemd, zelfs in het gebed voor examenleerlingen. Dick: “Ik heb het woord dood nog nooit zo vaak gehoord in een dienst.”
Geen ruimte om te verwerken
Dick vindt het een gemiste kans dat er na zo’n intensieve dienst geen moment van napraten is. In vrijwel elke kerk die ze bezochten — zoals ook bij de Mormonen — was daar ruimte voor. Renco oppert dat koffie drinken misschien simpelweg niet past in wat de predikant een “bedegebouw” noemde. Vanmiddag volgt dezelfde gemeente opnieuw een dienst van vergelijkbare lengte. Dick: “Met de gedachte dat ik dit vanmiddag nog een keer zou moeten doen — echt niet.”
Wat blijft hangen?
Renco zegt dat hij nu beter begrijpt wat bevindelijkheid betekent: de predikant vroeg steeds of het geloof een geleefde waarheid is, of je het voelt. Beiden vonden de dienst heftig — qua intensiteit, duur, zwaarte en tempo. Maar ze konden het verdragen, mede door hun eigen kerkelijke achtergrond. Dick vermoedt dat iemand zonder die achtergrond bij wijze van spreken direct naar de intensive care zou moeten.
Geef een reactie