De kerk bestaat niet – over verscheidenheid binnen het christendom
In deze aflevering van Geloofsvoer Gesprek bespreken Renco, Dick en Lennert de enorme diversiteit binnen het christendom. Renco bracht het onderwerp in, geïnspireerd door kerkbezoeken die hij samen met Dick deed afgelopen seizoen. Van gereformeerde gemeenten tot evangelische kerken – de verschillen vielen hem op. “We noemen ons allemaal christenen, maar de verschillen voelen soms onoverbrugbaar groot,” zegt hij.
Een mooie intro en een lastige vraag
Lennert opent met een zelfgeschreven poëtische introductie die de breedte van de kerk samenvat: van besprenkelen tot kopje onder, van wierook tot worship, van orgel tot drumstel. De centrale vraag: is die enorme verscheidenheid een zwakte of juist een kracht?
Dick voelt zich soms buitengesloten
Dick, die zelf in de kerk werkt, merkt dat hij bij bepaalde gemeenschappen een gevoel van uitsluiting ervaart. Dat vindt hij moeilijk. Vrouwen die een hoedje moeten dragen, mensen die worden afgewezen vanwege hun seksuele geaardheid als ze lid willen worden. “Ik denk dat de kerk heel inclusief zou moeten zijn,” zegt hij. “En Jezus is in al die verhalen altijd heel inclusief geweest.” Vooral aan de uitersten van het spectrum – zowel zeer conservatief als zeer evangelisch – ziet hij neigingen tot uitsluiting. Dat irriteert hem.
Lennert ziet voordelen én nadelen
Lennert benoemt dat de verscheidenheid voor elk persoonstype een passende plek biedt. Uitbundiger? Evangelische kerk. Meer ingetogen? Gereformeerde kerk. Elke kerk heeft eigen kwaliteiten, ook naar de buitenwereld. Tegelijk vindt hij het bizar dat er onderling soms haat en nijd heerst binnen een godsdienst die draait om liefde. Bovendien maakt de verdeeldheid zijn eigen geloof lastiger: “Als er zo weinig eenheid is, hoe komt dat dan over op iemand die nog niet gelooft?”
Hij haalt een slogan aan uit de kerk waar hij opgroeide: *eenheid in hoofdzaken, vrijheid in bijzaken, liefde in alle zaken*. Dat zou voor hem de ideale omgang tussen kerken samenvatten. Maar aan de uitersten wordt volgens hem aan die hoofdzaken getornd.
Dezelfde God?
Renco raakt aan wat hem het meest bezighoudt: hebben we het eigenlijk over dezelfde God? “We gebruiken dezelfde woorden, beroepen ons op hetzelfde boek, hebben vergelijkbare rituelen. Maar als je her en der op bezoek bent, denk je toch: is dit hetzelfde?” Hij vertelt dat hij vroeger de vrije, alledaagse manier van spreken over God in evangelische kringen zag als het ideaal – alsof hij zelf iets miste. Nu durft hij makkelijker te zeggen: het is gewoon anders. Niet beter, niet slechter.
Dick herkent dat. Hij wijst erop dat ook in de bevindelijk-gereformeerde traditie een persoonlijke ontmoeting met God het ultieme doel is. En op Opwekking – een groot evangelisch festival – worstelen mensen met precies dezelfde vraag: hoe ontmoet ik God in het dagelijks leven? Die gedeelde worsteling relativeert de verschillen.
Waar valt het kwartje?
Lennert concludeert dat verscheidenheid bijna een natuurwet is en dat het kwartje voor hem valt aan de positieve kant. Maar met een grens: er zijn extremen waar hij denkt dat het te ver doorschiet. Renco pleit er niet voor dat iedereen hetzelfde moet worden. Hij komt zelden uit een andere kerk met het gevoel dat het tijdverspilling was. Dick wil daar wel iets tegenover zetten: het uitsluiten van mensen blijft voor hem een pijnpunt, zeker nu christenen een krimpende minderheid vormen. “We zouden elkaar juist moeten vasthouden.”
Samen eten als begin
Lennert sluit positief af met het voorgangersontbijt in Deventer, waar dominees en voorgangers van allerlei kerken samen eten. Renco vindt dat al waardevol op zichzelf: “Als je elkaar niet meer tegenkomt, kan het misgaan.” Dick gooit alvast een balletje op voor een volgende aflevering: het christendom wordt ook van buitenaf gekaapt door andere groeperingen. Reden te meer om als kerken het gesprek met elkaar te blijven voeren.
Geef een reactie