De paus, AI en een cynisch gevoel
Renco brengt in deze aflevering van geloofsvoer gesprek een onderwerp in dat hij zelf oppikte uit het nieuws: paus Leo heeft een encycliek van negentig pagina’s geschreven over kunstmatige intelligentie. Dat vond hij verrassend. Dick legt uit dat zo’n encycliek geen persoonlijke mening is, maar het standpunt van de katholieke kerk over een actueel thema. Lennert geeft eerlijk toe dat hij het onderwerp lastig vindt — zowel de paus als AI zijn voor hem ingewikkeld terrein.
Anthropic bij de presentatie
Wat Renco vooral triggerde: bij de presentatie van de encycliek was Chris Olah, medeoprichter van AI-bedrijf Anthropic, aanwezig als spreker. Anthropic positioneert zichzelf als het ethische alternatief onder de grote AI-bedrijven. Ze weigerden mee te werken aan militaire toepassingen onder Trump, wat hen flinke schade opleverde. Renco vraagt zich af waarom de paus zo’n techbedrijf een podium geeft bij een kritisch document. Lennert vindt het juist sterk: je betrekt de bron erbij in plaats van alleen voor eigen parochie te preken.
Oprecht bezorgd of slimme PR?
Dick is ronduit sceptisch. De woorden van Olah klonken prachtig — “wij maken de techniek, maar we hebben jullie nodig voor de ethische kant” — maar hij heeft dat soort beloftes vaker gehoord. Lennert houdt rekening met een ander scenario. Hij trekt de vergelijking met Oppenheimer: misschien schrikt Olah oprecht van wat hij heeft helpen bouwen. Dick hoopt dat ook, maar twijfelt.
Prikkels die de verkeerde kant op duwen
Renco wijst op iets dat Olah zelf in zijn toespraak benoemde: er zijn geopolitieke, financiële en concurrentiegedreven prikkels die AI-ontwikkeling een bepaalde kant op sturen. Bezinning zit daar niet bij. Renco vindt dat Olah die prikkels te makkelijk als een gegeven presenteert en de bijsturing buiten zichzelf legt. Als Anthropic het serieus meent, zou het bedrijf die bijsturende stemmen naar binnen moeten halen — de paus of anderen daadwerkelijk aan tafel zetten bij beslissingen over richting en toepassing.
Wie draagt de verantwoordelijkheid?
Lennert stelt een scherpe vraag: is het bij eerdere revoluties, zoals de industrialisering, ooit de industrie geweest die de maatschappelijke gevolgen opving? Of was dat altijd de politiek? Dick herinnert aan de arbeidershuisjes onder de rook van fabrieken — pas nadat mensen hadden geleden, kwamen socialisten in actie. Renco vult aan dat de impact van AI breder en dieper gaat dan werkgelegenheid alleen. Het raakt aan autonomie, aan wat nog waar is, aan wat nog waarde heeft als alles door een computer gemaakt kan worden.
De verborgen rekening
Renco benoemt ook de onzichtbare kosten. Grote groepen slecht betaalde mensen op de Filipijnen en elders doen geestdodend werk om AI-modellen te trainen. Daar hoor je Olah niet over. De glanzende presentaties en grote aankondigingen verhullen een achterkant die journalisten moeten blootleggen. Renco leest daar soms over op tech-nieuwssites en maakt zich daar zorgen over.
Hoop op implosie
Lennert spreekt zich verrassend uit: hij is tegen AI en hoopt stiekem dat het een bubbel blijkt. Renco deelt die hoop, al verwacht hij het niet. Hij zou het prima vinden om terug in de tijd te gaan en AI niet te hebben. De belofte weegt volgens hem niet op tegen de impact. Dick vreest dat de mens simpelweg kiest voor wat makkelijk en snel is — en dat AI daar precies in voorziet. Lennert sluit af met een persoonlijke noot: als tekstschrijver zou hij als eerste overbodig moeten zijn, maar hij heeft nog volop werk. Organisaties betalen hem zelfs om mailtjes te schrijven. Dus zo ver is het nog niet.